Op deze vraag, bestaat er geen uniek antwoord. Er zijn in feite even zoveel antwoorden als Frans-Vlamingen.

Wat is een Frans-Vlaming? Iemand die in Frans-Vlaanderen geboren is of iemand die in Frans-Vlaanderen woont? Of gewoon beide?

De vraag is ook wat wij als Frans-Vlamingen, voor Frans-Vlaanderen, voor Frankrijk, voor Belgisch Vlaanderen, voor Nederland en voor Europa kunnen betekenen.

En de taal? Moet u per se het Frans-Vlaams of het Nederlands kunnen spreken om een Frans-Vlaming te zijn?

Wat zijn onze gemeenschappelijke punten met de Belgische Vlamingen behalve het feit dat we Vlamingen zijn? En met de Nederlanders?

Wat zijn de kenmerken van Frans-Vlamingen t.o.v. de andere gemeenschappen van Frankrijk?

De bedoeling van dit artikel is verder te gaan dan het portret dat over de ch’tis werd gemaakt : Sympathiek, dronkaard, …

Wat is Frans-Vlaanderen?

Als men over Frans-Vlaanderen spreekt, kan het over 2 verschillende regio’s gaan, die tussen Duinkerke en Belle (definitie die door Den draed wordt gebruikt – Vlaamstalig Vlaanderen) of die tussen Duinkerke en Dowaai (Vlaamstalig en Romaans-Vlaanderen). Rijsel wordt vaak de hoofdstad van Vlaanderen genoemd, maar er werd maar tot de 8e eeuw Vlaams in Rijsel gesproken. Toch zijn er veel Rijselaars die zich als Vlaming beschouwen. In Rijsel, ziet u veel voorbeelden van de Vlaamse architectuur, maar de Vlaamse gewoontes en tradities zijn ook ver te zoeken.

Wat is een Frans-Vlaming?

Een Frans-Vlaming is een inwoner van Vlaamstalig Frans-Vlaanderen (of Franse Westhoek) of iemand die in Vlaamstalig Frans-Vlaanderen geboren is.

Zijn de Duinkerkenaars Frans-Vlamingen?
Duinkerke ligt in Frans-Vlaanderen en als consequentie, zijn de duinkerkenaars Frans-Vlamingen. Het feit dat een aantal Duinkerkenaars zich niet Frans-Vlaming voelt is meer te wijten aan onwetendheid en aan vooroordelen over Frans-Vlamingen dan aan iets anders.

Is iemand die niet van Frans-Vlaamse afkomst is en die in Frans-Vlaanderen woont een Frans-Vlaming?
Dat is aan hem om te beslissen. Het is altijd interessant om mensen te zien die niet van Frans-Vlaamse afkomst zijn, die het Frans-Vlaams leren en zich aan de Frans-Vlaamse cultuur interesseren en die deze verdedigen en promoten. We zouden kunnen zeggen dat die mensen meer Frans-Vlaams zijn dan van oorsprong Frans-Vlamingen die geen Frans-Vlaams of geen Nederlands spreken en die niks van hun cultuur en tradities kennen.

De Frans-Vlamingen en hun cultuur

Frans-Vlamingen hebben , zoals de Bretonnen, de Elzassen, de Corsicans … een andere cultuur dan de rest van Frankrijk. Eerst is het belangrijk dat wij als Frans-Vlamingen voor het behoud en voor de overleving van onze cultuur zorgen. Onder onze cultuur, bedoelt den Draed: De taal (het Frans-Vlaams), de tradities, de architectuur, maar ook onze levenswijze, onze eigen manier te denken … Er bestaan verschillende verenigingen zoals de ANVT, Yzer Houck … die voor onze erfgoed zorgen. Als we over onze cultuur praten, moet men niet alleen naar het verleden kijken maar ook naar de toekomst. Het is belangrijk dat b.v.b. muzikale bands ook in het Frans-Vlaams zingen, dat Frans-Vlaamse auteurs ook boeken in het Frans-Vlaams schrijven. De nieuwe gebouwen die bij ons worden gebouwd kunnen de principes van de Vlaamse architectuur respecteren en in het Frans-Vlaams aangeduid worden. De bussen die door Duinkerke rijden zouden bvb de haltes ook in het Frans-Vlaams kunnen aankondigen. Het lukt wel in Bretagne, waarom niet in Frans-Vlaanderen?

Wat kunnen de Frans-Vlamingen betekenen?

Frans-Vlamingen kunnen ook iets voor Frans-Vlaanderen betekenen door de belangen en de cultuur van Frans-Vlaanderen te verdedigen of door nieuwe initiativen in en voor Frans-Vlaanderen te nemen. Door zijn ligging en zijn geschiedenis kan Frans-Vlaanderen een brug tussen Belgisch-Vlaanderen en Nederland op een kant en Frankrijk op de andere kant vormen en zo Europa versterken.

De Frans-Vlamingen en de taal

De Frans-Vlamingen en de taal kunnen een zeer gevoelige kwestie vormen. Welke taal zouden de Frans-Vlamingen moeten spreken? Het Frans-Vlaams of het Nederlands? Dat is aan de Frans-Vlamingen zelf om erover te beslissen, afhankelijk van hun gevoel over de taal, van hun noden. Er is in ieder geval geen verkeerde keuze. Een Frans-Vlaming die geen Nederlands of geen Frans-Vlaams spreekt, is hij eigenlijk een Frans-Vlaming?

Den draed is van mening dat om een Frans-Vlaming te zijn, men niet per se het Frans-Vlaams of het Nederlands hoeft te praten. Als u even nadenkt, is het toch stom dat de Frans-Vlamingen met de Belgisch-Vlamingen en de Nederlanders in het Frans of in het Engels zouden moeten communiceren.

In het geval dat men niet de taal op school heeft geleerd, kan men het altijd in de avondcursus en met de boeken leren. Bovendien, als u het Nederlands leert, kunt u altijd naar de programma’s van de VRT kijken en/of luisteren. Al de TV-Zenders (één, Ketnet en Canvas) en radio-zenders (Radio1, Radio2, Klara, MNM, Studio Brussel) van de VRT zijn beschikbaar in Frans-Vlaanderen. Den draed heeft ook een aantal taalfiches gemaakt.

De Frans-Vlamingen moeten ook meer durven om onder elkaar in het Frans-Vlaams of in het Nederlands te praten. Omdat op het einde van het verhaal, is het toch stom dan Vlamingen onder elkaar in het Frans praten.

De Frans-Vlamingen en Belgisch-Vlaanderen en Nederland

We hebben meer gemeenschappelijke punten met de Belgisch-Vlamingen en met de Nederlanders dan gedacht.

Het grootste deel onze geschiedenis is gelijk aan die van België en van Nederland, meer dan met die van Frankrijk. De architectuur van onze kerken, gemeentehuizen en andere oude gebouwen is het zelfde als in België en in Nederland. Onze taal: Het Frans-Vlaams behoort tot dezelfde familie als het Nederlands die officiële taal is in Nederland en in België. Onze eetgewoontes zijn ook heel dichtbij van die van Belgisch-Vlaanderen en van Nederland. Een paar voorbeelden: stoofvlees, bier, frieten, de oliebollen … Het gebruik van de fiets is bij ons veel meer verspreid dan in de rest van Frankrijk, nog een teken hoe we dicht bij van Belgische Vlaanderen en van Nederland zijn. We hebben ook het ondernemingschapsgevoel gemeen.

Ook bij de oudere generatie van de lokale politici, zijn er sporen te vinden. In tegenstelling met de rest van Frankrijk en met de nieuwe generatie die helemaal geparijsianiseerd is, konden vroeger in Frans-Vlaanderen links en rechts samen regeren zoals het nog steeds het geval in Belgisch-Vlaanderen en in Nederland is.

De Frans-Vlamingen en de ch’tis

Over Frans-Vlamingen en ch’tis spreken is zoals over Corsicaans en Bretoenens spreken. Ze hebben niks met elkaar te doen en we hebben niks met de ch’tis te doen. Inderdaad, het Frans-Vlaams is een Germaanse taal en het ch’ti is een Latijnse taal. Onze levenswijze, onze manier te denken is totaal anders. Een voorbeeld: Steenkool maakt deel uit van de ch’ti cultuur, in Frans-Vlaanderen is er nooit een enkele mijn geweest. U zal zeggen: we leven in dezelfde regio, maar die regio is een samenstelling van 2 departementen die kunstmatig door parijsenaars werd getekend tijdens de Franse revolutie en die dus met geen enkele realiteit rekening houdt.

Natuurlijk, probeert de vuilnisbak van de Franse pers met andere woorden: “La Voix du Nord” ons te maken vergeten dat wij Vlamingen zijn en ons de ch’ti identiteit te laten adopteren, maar gelukkig, lukt het hen niet.

De Frans-Vlamingen en de andere Fransen

Het is nu ongeveer 350 jaar dat ons stuk van Vlaanderen Frans is. Zoals de Baskens, de Catalanen, de Elzassers, de Bretonners, de Corsicanen, hebben wij onze eigen cultuur, onze eigen taal. Frankrijk is een gecentraliseerd land dat in tegenstelling van wat de politici over de wereld zeggen niet van de diversiteit houdt. Volgens Parijs, moeten de Fransen kopies van elkaar zijn en het liefst van een parijzenaar; Het is dus aan ons om te zorgen dat die diversiteit overblijft ondanks de regelmatige pogingen van Parijs om ons pm te vormen.

Zijn wij dan Fransen? Ja dat is onze nationaliteit.

Zijn wij eerst Vlamingen of Fransen? Moeten wij trots zijn om Fransen te zijn? Dat is aan iedere Frans-Vlaming om zelf over de kwestie te beslissen.

Een ding is zeker, we voelen ons meer thuis in Belgisch-Vlaanderen en in Nederland dan de andere Fransen.

Een portret van een Frans-Vlaming

Met als bedoeling, geen cliché te maken, heeft Den draed geprobeerd een portret van de doorsnee Frans-Vlaming te maken.

    • Wij, Frans-Vlamingen zijn Noord-Europeanen en Germaans. Het is zo dat de Frans-Vlaming gedisciplineerd is, dat hij de regels respecteert.
    • Het is niet alleen maar de regels die we respecteren, maar ook de mensen, ongeacht van waar ze komen.
    • Zoals het herboven staat, zijn wij ondernemers.
    • We zijn sociaal. Als wij naar onze tradities kijken, vinden wij er veel waar de buren een belangrijke rol invullen. Voor ons, is een harmonieuze samenleving belangrijk.

Is de Frans-Vlaming perfect? Zeker niet

    • De Frans-Vlaming is niet assertief genoeg. Hij zegt te makkelijk ja. Hij stelt niet zijn eisen genoeg op tafel. De verdwijning van het Frans-Vlaams is een consequentie van dit gebrek aan assertiviteit.
    • De Frans-Vlamingen zijn niet trots genoeg op hun cultuur wat leidt tot een verdwijning van deze.
    • De Frans-Vlamingen hebben geen gemeenschapsgevoel zoals de andere gemeenschappen van Frankrijk.

Een conclusie?

De bedoeling van het artikel was zich in de spiegel te kijken, kijken van waar we komen, waar we staan, wat we kunnen doen, wat we kunnen betekenen, naar waar we kunnen toegaan.

De bedoeling was ook de diabolisering en de karikatuur van ons volk waarmee de stomste krant van Frankrijk :”La Voix du Nord”al lang bezig is in de kast te zetten en een echt beeld van ons te geven.

P.S. Beste collega’s van “la voix du nord”, als jullie niet begrijpen wat in dit artikel staat, is het normaal, het niveau is gewoon veel te hoog voor jullie.

Reageer op dit artikel op het forum “Frans-Vlaanderen in het Nederlands”